Repost: 08/11/2010: Blog n.a.v. Open Tafel Praktijk Gericht Opleiden(2)

Deel 2 van blog naar aanleiding van Open Tafel Praktijk Gericht Opleiden.

Hoe we bouwen aan opleiden (2)
(hoe kunnen we bouwen aan opleiden)

We namen een pen, papier en bouwden een huisje:

Stel je voor: je komt met een aantal gezaghebbende mensen bij elkaar en besluit dat je samen een huis wilt bouwen. Je hebt een hele goede architect een prachtig huisje laten tekenen en je bent het er allemaal over eens; sámen gaan we hier een mooi kasteeltje van maken. Aldus geschiedde…
Althans, dat dáchten we…


De Praktijk

In de praktijk blijken we leerlingen de arbeidsmarkt op te zetten met een opleidings- en kennis-niveau welke voor de lage en middel tot middelhoge (cafés en restaurants), amper aansluit bij de praktijk. Op het gebied van koks doen we het m.i. niet eens zo heel slecht, maar kijkend naar de “zwarte brigade” dan is het niveau toch écht zwaar onder de maat. Dat geeft ook een oorzaak voor o.a. het slechte imago van de bedrijfstak én van het aanzien van het “vak”

Zoals ik al eerder schreef, we bouwen zonder basisstructuur en controle, alleen op tekening. En we vragen ons amper af, of het huis op tekening nog wel is wat de markt vraagt.

Nieuwe markt
Nieuwbouwhuizen in 30-jaren stijl, duurzaam bouwen, CO2-neutraal, de markt is niet meer die van 20 jaar gelden met alleen uniforme woonblokken en rijtjeshuizen

Horeca is veranderd de afgelopen jaren. De oude zuilen Hotel / Restaurant / Cafe / Snackbar bestaan al bijna niet meer in pure vorm. Vooral de afgelopen jaren heeft zich een enorme vermenging van functies en diensten intern, maar ook extern voorgedaan. Combinaties van functies op 1 plek, met borrel/diner/lounge/dansen , maar ook naar buiten toe, cafés in combinatie met kledingwinkels of een kapper.
Productontwikkeling op het gebied van koffie, thee, cocktails, sterke dranken, speciaalbieren, wijnen, spijzen, eigenlijk álles wat er in de horeca te koop is. Maar we zijn er niet in geslaagd, op die goede leermeester en de gepassioneerde vakman ná, dit te vertalen naar de opleidingen.

Nóg een ontwikkeling van de afgelopen jaren: waar er vroeger kasteleins achter de toog stonden en tegelijk de ondernemingen bestierden, hebben we tegenwoordig steeds meer echte ondernemers aan het roer van de bedrijven staan. Helaas zijn dát echter veeleer de goede vakmensen , die gedwongen ook door de tijd die je moet besteden aan alle administratie, wet- en regel-geving, steeds minder tijd hebben om op de vloer te staan. De vakman zit merendeels op kantoor.

Structuur

Een goed huis heeft een solide constructie en hele goede basis. Van daaruit kan je bouwen aan het feitelijke aangezicht zelf en er allerlei extra functies aan toevoegen

Is er dan helemaal geen structuur? Geen controle? Er vinden al hele goed initiatieven plaats, waarbij vanuit de partners geprobeerd wordt in ieder geval enige vorm te geven aan de opleidingen. Vooral een initiatief als HorecaVakPunt (http://bit.ly/bwHE6C ) probeert aan alle kanten de “bouw” goed te begeleiden en te voorzien in de behoefte van de markt. Maar is dat niet reparen wat fout is opgezet?

Wat willen we in de basis dan van onze leerlingen? Waaraan moeten ze écht voldoen? Wát moet de praktijk ze meegeven? Hoe bouwen we de kennis, met welke basis op?

We kunnen niet beginnen met leerlingen ongestructureerd de praktijk in gooien. We zullen ze volgens een goed schema, voorbereid de praktijk in moeten zetten. Zorgen dat de eerste basis op het gebied van dranken (barista-cocktail-vino-speciaalbier) en spijs er is. En deze kennis in laten prenten en uit laten bouwen bij de leerbedrijven. Als we de bodem omhoog krikken, vallen de zwakke leerbedrijven vanzelf door de mand.

Hoe?
Niet via prachtige marketingtermen als “opleiding ondernemer-manager horeca” nóg meer managers en ondernemers in de markt zetten, maar juist werken aan echte vakopleidingen. Vakopleidingen met niveau, waar je écht wat voor moet kunnen. Zodat het vák ook weer een aanzien krijgt.

Een mogelijkheid zou kunnen zijn: beginnen met de basis structuur in bijvoorbeeld 4 dagen theorie en praktijk op school, en maar 1 dag praktijk. Starten vanuit een BOL-structuur en opbouwen in stappen naar een BBL-traject. Zodra een leerling meer kennis en vaardigheden bezit, kan zij/hij vervolgens meer en meer de praktijk in om zicht te verfijnen, verdiepen en te specialiseren. Zodat de leerbedrijven de extra toegevoegde waarde leveren en de (bijvorbeeld) ROC, de solide basis.

Toekomst bestendig bouwen

Mooie huizen die goed in de markt liggen, met kwaliteiten en functionaliteiten die de kopers graag willen, dát verkoopt, dat kan iedere makelaar je vertellen.

Iedere ondernemer die op zoek is naar personeel, heeft het liefst iemand die zij/hij eigenlijk alleen nog maar wegwijs hoeft te maken in de zaak. Die dingen hoeft te leren die haar/zijn specifieke onderneming anders maken dan de grote gemene deler. Er is in de huidige tijd binnen de horeca bijna geen tijd/geld voor goed opleiden. De meeste ondernemers hebben wel iets anders aan hun hoofd (dat boven water houden bijvoorbeeld) en durven niet de stap te nemen om juist in hun personeel duurzaam te investeren. Die vicieuze cirkel moet doorbroken worden en dat kost tijd.
We moeten ergens beginnen, mij lijkt het met bij de bron, de basis.

En dan niet alleen op papier.