De onmacht van symbolen: luister jij wel?

Wat hebben een Groningse boekhandel, een Spaanse online retailer, een oeroud symbool en hedendaagse marketing met elkaar te maken? Weinig zou je zeggen. Toch zit er een groot verband tussen onderstaande afbeeldingen:
blog-symbolen
Symbolisch
Is het een Jodenster op het shirtje, of toch duidelijk een sheriffs-ster? De naam van een al decennia bestaande boekhandel in Groningen, welke staat voor een Egyptische vruchtbaarheidsgodin, wordt ineens in verband gebracht met een terreurgroep uit het Midden-Oosten. ISIS (terreurgroep) heet in Amerika overigens ISL. De swastika is een eeuwenoud heilig symbool binnen het Hindoeïsme, komt voor in het Boeddisme en zelfs bij de Indianen. Ook de vroege Germanen gebruikten het symbool.

Gebrandmerkt
Marketeers proberen het al jaren, een betekenis meegeven aan een merk, soms zelfs een gevoel. “Branding” heet dat met een mooie vakterm. Maar de laatste jaren is het steeds minder de zender die bepaalt wat het beeld is van een merk. Het is de ontvanger, de consument. Waar de ontwerper van het shirtje misschien een grappige link bedoelde tussen een boevenshirt en een sheriff, ontstaat er ineens een verwijzing naar de holocaust. Waar het antiquariaat al jaren rustig zijn handel drijft, wordt het nu ineens bedreigt en de etalage bespuugd, vanwege een verzonnen afkorting. En de swastika is in grote delen van de wereld amper meer het symbool van voorspoed en geluk. Al is bovenstaand symbool wel degelijk dat van de nazi’s, want 1/8 slag gedraaid. De oorspronkelijke swastika heeft horizontale en verticale lijnen.

Ontvanger bepaalt
Voor marketeers wordt het langzamerhand eieren lopen. Dat discussies over Zwarte Piet kunnen je merk gaan beïnvloeden, merkte bijvoorbeeld de Hema door geruchten over het mogelijk in de ban doen van de kindervriend. Ineens was de hashtag #boycotHema trending op twitter en liep het merk imago-schade op.

Social media experts roepen al tijden om het hardst, dat de consument steeds meer het beeld van een merk bepaalt. Marketeers en bedrijven moeten zich dus op de échte merkbeleving en het product richten, in plaats van op enkel zenden wat je wilt zijn. Waar in de marketing dit fenomeen steeds sterker wordt, lijkt dit ook te gebeuren in ons dagelijks leven. Niet de zender bepaalt de boodschap en de lading, maar de ontvanger.

responsibleBegrip
Blijkbaar luisteren we ook in discussies en debatten niet meer naar wat iemand nu precies wil zeggen, maar bepaalt de ontvanger van de boodschap steeds meer wat de zender eigenlijk heeft bedoelt. Waarmee de zender  in een onmogelijk parket wordt gebracht. Je hebt namelijk niet zo gek veel invloed op het begripsvermogen van de andere kant. In de media, op de sociale kanalen en dus ook in het dagelijkse leven, gaan anderen er, voor we het weten, vandoor met goed bedoelde maar anders uitgelegde meningen. Jeroen Pauw weet er alles van. We luisteren blijkbaar niet meer om te begrijpen, maar vooral om te kunnen reageren.

Ik word er weinig vrolijk van.

we-listen-to-reply